ى يابرّى : به ضمّ باى ابجد و راى مشدّد منسوب است به يابرّه بر وزن سامره از شهرهاى عربى اندلس و از آن شهر است ابو العبّاس احمد بن عبد العزيز بن هشام فهرى شنتمرى يابرّى از اعلام مقرئان و اديبان و شاعران و صاحب كتاب شرح شواهد الايضاح و ناظم ارجوزه‌اى در نحو كه خود آن را شرح كرد و ارجوزه‌اى در غريب ( مقصود غريب لغت است ) و ارجوزه‌اى در قرائات و ارجوزه‌اى در خطّ و غير اين‌ها و در حلّ معمّا نيز مهارتى داشت و تا حدود سال 553 در قيد حيات بود . و ابو القاسم خلف بن فتح بن جودى قيسى يابرّى در شمار حفّاظ حديث و هم در عداد مقرئان و نحويان و شارح مشكل كتاب الجمل زجّاجى و متوفّاى 434 و عبد اللّه بن طلحة بن محمّد بن عبد اللّه يابرّى در شمار اديبان و فقيهان و اصوليان و زمخشرى در مكّه كتاب سيبويه را نزد او خواند و در سال 518 درگذشت . « 1 » يابسى : منسوب است به يابسه بر وزن ناصيه و آن نام جزيره‌اى است نزديك اندلس و از آن جزيره است ابو محمّد عبد اللّه بن حسين بن عشير ازلى يابسى در شمار شاعران و متوفّاى 625 و ادريس بن يمان اندلسى يابسى اديب و شاعر . يازورى : منسوب است به يازور بر وزن عاشور و آن قريه‌اى است از اعمال فلسطين و از آن قريه است ابو محمّد حسن بن عبد الرحمن يازورى ملقّب به قاضى القضات و ابو بكر احمد بن محمّد بن بكر رملى يازورى هر دو در طبقهء فقيهان . ياسرى : منسوب است به ياسره بر وزن باصره و آن قريه‌اى است در نزديكى بغداد بر كنار نهر عيسى و از آن قريه است ابو عمرو عثمان بن قاسم ياسرى در شمار محدّثان و واعظان و متوفّاى 616 . يافانى : در يافونى بيايد . يافعى : منسوب است به يافع نام موضعى است در يمن و منسوب به آن است ابو السعادات عفيف الدّين عبد اللّه بن اسعد يمنى يافعى از دانشمندان به نام . وى در عدن متولّد گرديد و در دوازده‌سالگى به زيارت مكّه رفت و در آنجا بماند و در هجده‌سالگى تزويج كرد و هم به كسب دانش مشغول گرديد و در بيست و چهارسالگى به بيت المقدّس رفت و ازآنجا به دمشق و بعد به مصر كوچيد . و آثار زيادى از خود در تفسير و اصول دين و تصوّف به يادگار گذاشت ، از جمله : كتاب مرآة الجنان و عبرة اليقظان فى معرفة حوادث الزمان و كتاب روض الرياحين فى حكايات الصالحين و كتاب الدر النظيم فى لغات القرآن العظيم و در

--> ( 1 ) - و نيز ابو محمّد عبد المجيد بن عبدون يابرى اندلسى در شمار شاعران و محدّثان است متوفّى 529 ( لغتنامه / دهخدا : 33 / 79 ) .